• KILKA KRESEK II - wystawa

    2014-02-15 01:23

    Zachecamy do obejrzenia plansz wystawy KILKA KRESEK. ARCHITEKTURA PODMIEJSKA NA ZAKRĘCIE NOWYCH CZASÓW.

    Wystawa objaśnia wiele zagadnień związanych z włochowską architekturą próbując odpowiedzieć na pytania, dlaczego wybierano konkretne formy architektoniczne.

  • GRA!

    2013-06-05 13:52

    W najbliższą sobotę 8 czerwca zaparaszamy na czwartą edycję
    WŁOCHOWSKIEJ GRY (POD)MIEJSKIEJ
    dawno, dawno temu...

    Startujemy od 10.00 spod Pałacyku Koelichenów (biblioteka w parku, ul. ks. J. Chrościckiego 2).
    Zapraszamy uczestników indyidualnych i grupy, pieszych i rowerzystów.

    Zgłoszenia: wlochy.pod.warszawa@gmail.com

    WIĘCEJ

  • SPOTKANIA

    2013-05-19 18:43

     Zapraszamy na dwa pierwsze spotkania w ramach cyklu MIESZKAM WE WŁOCHACH - oba we włochowskiej bibliotece (ul. ks. Chrościckiego 2), oba w piątki o 17.30: 24 maja i 14 czerwca.

    24 maja zmierzmy się z tematem EWANGELIKÓW-AUGSBURSKICH WE WŁOCHACH.
    Naszym gościem będzie pani Ewa Kitzman.

    Cykl organizuje fundacja Stare Nowe Moje Włochy, współfinansuje m.st. Warszawa.

  • SEZON 2013

    2013-02-24 23:19

     Pod koniec kwietnia rusza kolejny cykl imprez związanych z historią warszawskich Włoch.
    Zapraszamy do przeglądania PROGRAMU.

    W dziale teksty bardzo ciekawe wspomnienie autorstwa Witolda Lilientala.

Strony: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 12 Następna »

 

SZPITAL POWSTAŃCZY UL. TUMSKA 40 - FLISOWIE

 Właścicielami budynku przy ul. Kościelnej 28 (obecnie ul. Tumska 40) byli moi dziadkowie: Helena Flis, córka Antoniego Stankiewicza i Marianny z domu Kotowskiej, urodzona w Warszawie 22 maja 1886 r., zmarła w Warszawie, 23 września 1971 r. i Wincenty Flis, syn Franciszka Flis i Anny z domu Olszak, urodzony 31 marca 1877 r. w Walendowie.


Dziadkowie mieszkali w Warszawie przy ul. Noakowskiego 8 m. 20 (lub 23). Posiadali i prowadzili, także w czasie wojny, sklep chemiczny (mydło, nafta, etc.) przy ul. Barskiej 10. Mieli troje dzieci – Henrykę ur. w 1905, Stefana - 1906 i Wacława - 1908 .


Dom we Włochach przy ul. Kościelnej wybudowany został z myślą o wynajmowaniu mieszkań, jako tzw. czynszówka. Ukończony został w 1939 roku. Prawdopodobnie mieli w nim zamieszkać kolejarze. Jest to piętrowa kamienica z ośmioma lokalami, każdy składający się z pokoju, kuchni i ubikacji z bieżącą wodą. W czasie Powstania Warszawskiego rządzono w nim szpital powstańczy – o czym informuje tablica wmurowana w ścianę budynku.


Dziadkowie aresztowani zostali tego samego dnia – 10 sierpnia 1944 roku. Babcia, Helena Flis, zatrzymana została w sklepie przy ul. Barskiej (prawdopodobne wraz z córką Henryką, po mężu Krupińską), dziadek w mieszkaniu na ul. Noakowskiego 8. Obydwoje, jako więźniowie polityczni, przewiezieni zostali 12 sierpnia 1944 do obozu w Auschwitz. Helena Flis przewieziona została do Ravensbruck 5 października 1944, a następnie 29 października 1944 do AuBenalger Meuselwitz koło Lipska. Babcia przeżyła obóz, wróciła do Polski z córką, transportem przez Czechy w 1945 r.


Dziadek, Wincenty Flis, przetransportowany został w dniu 7 grudnia z Auschwitz (nr więźnia 192599) do Buchenwaldu. Transport dotarł tam 9 grudnia 1944. Wincenty Flis otrzymał nr 28816. W styczniu 1945 obóz przeszedł pod inny zarząd, co wiązało się z nadaniem nowego numeru 107713. Oswobodzenie obozu nastąpiło 11 kwietnia 1945, wcześniej jednak część więźniów była ewakuowana, czy pędzona w tzw. marszu śmierci. Nie mam danych czy dziadek był wśród „ewakuowanych” czy też dotrwał oswobodzenia obozu. W 1945 roku miał 68 lat. Informacje o losie Dziadków uzyskałam pisząc bezpośrednio do zarządu Muzeum w Buchenwaldzie.


Obydwaj synowie Heleny i Wincentego Flisów byli „na wojnie”. Wacław, mój ojciec, w pierwszych dniach września 1939 brał udział ewakuacji zakładów Lilpopa (pracował w tzw. kontroli ostatecznej). Dotarł do Rumunii, a następnie przyłączył się do wojsk polskich na Zachodzie – był żołnierzem 10 Pułku Strzelców Konnych w I Dywizji Pancernej dowodzonej przez gen Stanisława Maczka. Wrócił do Polski w 1947 roku. Zmarł w 1986 roku w Warszawie. Pochowany jest na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim.


Informacja opracowana przez Krystynę Urbańską z domu Flis


Uzupełnienia:

Dom przy Tumskiej 40 przed wojną pozostał niezamieszkany. W czasie wojny, wedle informacji sąsiadów, dom zajęła niemiecka rodzina – ojciec, matka i dwóch chłopców. Prawdopodobnie przed Powstaniem musieli dom opuścić – oprócz dobrej lokalizacji organizatorów szpitala być może skusił fakt, że był wtedy pusty. Szpital był filią szpitala działającego przy kościele pw. św. Teresy, którego organizatorem w ramach RGO był ksiądz Julian Chrościcki. Zakaźny oddział szpitala we Włochach mieścił się przy ulicy Hoene-Wrońskiego (dzisiejsza Ciszewska). Szpital, według ustnych relacji, działał od połowy sierpnia 1944 do połowy roku 1945. Jego pacjentami byli mieszkańcy Włoch, powstańcy, poparzeni rosyjscy czołgiści, przewinął się nawet uciekający postrzelony niemiecki żołnierz. Obsługę szpitala stanowili lekarze oraz bardzo młode siostry-wolontariuszki, liczące po zaledwie kilkanaście lat. Miejsca, w których funkcjonowały trzy włochowskie szpitale powstańcze staraniem Jana Kosińskiego (nb. w tamtym czasie pracującego w ośrodku zdrowia w Pałacyku Koelichenów) oraz Urzędu Dzielnicy Włochy zostały oznaczone tablicami pamiątkowymi.


Po wojnie rodzina Flisów dostała mieszkania kwaterunkowe w swoim domu (!). Przez wiele lat mieszkały tam Helena Flis i Henryka Krupińska oraz Wacław Flis z rodziną. Pozostałe mieszkania przydzielono innym rodzinom. W ten sposób dom budowany na wynajem stał się gniazdem rodzinnym Flisów, których mieszkanie zostało zniszczone skutkiem działań wojennych.